LASAIR
CLÁR FORBARTHA GEARR FHÁISNÉIS i nGAEILGE
See bottom of page for English Translation.
Tionscnamh de chuid Docs Ireland, i gcomhpháirt le Féile Idirnáisiúnta Scannán Chorcaí
Le tacaíocht ó An Roinn Gnóthaí Eachtracha agus Trádála – Chiste na nOileán Roinnte, TG4, BBC Thuaisceart Éireann, Ciste Craoltóireachta Gaeilge Scáileán Thuaisceart Éireann, agus Fís Éireann.
Is gorlann forbartha trasteorann thionscadal-dírithe é Lasair faoi choinne gearrscannáin faisnéise ardchaighdeáin i nGaeilge.
Ó cuireadh ar bun in 2019 é, tá Docs Ireland ag tacú le scannánóirí faisnéise ar oileán na hÉireann maidir le forbairt agus cur i láthair a gcuid saothar, gur bunchuid anois é d’éiceachóras neamhfhicsin an oileáin, ag tacú le fás inbhuanaithe an tionscail tríd an fhéile s’againn, Marketplace, tríd an Chlár Forbartha Tallainne s’againn, IGNITE-Docs, trí ‘Pits Scáileán Thuaisceart Éireann’ agus trí thionscnaimh eile nach iad.
Is é Lasair an tionscnamh is úire dár gcuid. Is clár atá ann le gearrscannáin faisnéise ardchaighdeáin scéaldírithe a chruthú i nGaeilge. Tá an scéim oscailte do scannánóirí ag gach céim dá ngairmréim, ó thallann a bheadh ag teacht chun cinn go scannánóirí seanbhunaithe, agus tacófar leo trí chlár oiliúna coimeádta agus ansin deis, trí chur i láthair a dhéanamh, le maoiniú léiriúcháin a mhealladh dá scannán.
Creidimid go daingean i dtábhacht na ngearrscannán mar mheán cumhachtach scéalaíochta, agus tabharfaidh an scéim seo deis do scannánóirí faisnéise ar oileán na hÉireann a gcruthaitheacht a chur ar taispeáint i bhfoirm ghearr.
Tá muid ar lorg tograí tarraingteacha ríspéisiúla a mbeadh cur chuige soiléir cineamatach ag baint leo; tograí a mbeadh práinn ag baint leo, san aimsir ina mairimid, mar aon le dearcthaí uathúla, guthanna faoi leith agus coincheapa a rachaidh i bhfeidhm orainn agus a thabharfaidh ár ndúshlán. Roghnófar suas le deich dtionscadal san iomlán. Is é is aidhm le Lasair ná smaointe neamhfhicsin a fhorbairt ina dtionscadail láidre mhionsonraithe forbartha, réidh lena léiriú i nGaeilge.
Le linn an tionscnaimh oiliúna chuimsithigh seo, gheobhaidh rannpháirtithe bunoiliúint chun a dtionscadal gearrscannán faisnéise a fhorbairt go cruthaitheach, agus cuimseoidh sé seo ceardlanna, máistir-ranganna, cás-staidéir agus comhráite pearsanta le déantóirí scannán faisnéise seanbhunaithe. Reáchtálfar an oiliúint ar fad i dtimpeallacht phearsanta, rud a fhágfaidh go mbeifear in ann leas a bhaint as cur chuige praiticiúil; go n-éascófar an uas-acmhainneacht foghlama agus deiseanna uasta le líonrú a dhéanamh agus caidrimh úra a chothú.
Ag deireadh na tréimhse oiliúna, déanfaidh foirne ‘pits’ a chur i láthair bunaithe ar a dtionscadal le dul san iomaíocht le maoiniú léiriúcháin a fháil dá scannán. Cuirfidh Docs Ireland tacaíocht chomhchineáil agus dáileacháin ar fáil do na scannáin deiridh.
Tá na hiarratais oscailte do scannánóirí atá lonnaithe ar oileán na hÉireann, agus atá in ann bheith ag obair trí mheán na Gaeilge. Cuirfear fáilte roimh iarratais ó fhoirne stiúrthóir/léiritheoir, stiúrthóir/scríbhneoir, comhstiúrthóir agus stiúrthóir aonair. Ní mór ainm gach baill foirne, sa ról atá beartaithe dó nó di, a bheith luaite roimhe seo le haon chlár faisnéise amháin, ar a laghad (clár gairid, meánfhaid nó fada). Ní mór inniúlacht sa Ghaeilge a bheith ag ball foirne amháin, ar a laghad. Breithneofar ar chláir ghairide den uile sheánra, den uile inneachar téamach agus ar gach ábhar agus tabharfar tús áite do chláir faisnéise a mbeadh cur chuige soiléir cineamatach ag baint leo, mar aon le tarraingt idirnáisiúnta.
Chun críche na scéime, beidh muid ag breithniú ar thionscadail dar fad 40 bomaite nó níos lú.
Beidh rannpháirteachas fadtréimhseach ag baint leis an chlár, lena n-áirítear:
- Seisiúin oiliúna ar líne iolracha ó Bhealtaine go Samhain 2026.
- Ceardlanna fhisiceacha, máistir-ranganna agus imeachtaí ag Docs Ireland i mí an Mheithimh, 2026.
- Imeachtaí agus cur i láthair deiridh ag Féile Idirnáisiúnta Scannán Chorcaí i mí na Samhna 2026.
- Deis freastal a dhéanamh ar mhórfhéile scannán.
Reáchtálfar seisiún eolais ar líne ar an scéim Dé Luain, an 23ú Márta ar 12pm. Is féidir clárú don seisiún anseo.
Tá síneadh curtha leis an spriocdháta go Dé Domhnaigh 19 Aibreán, meán oíche 12am. Fógrófar na tionscadail rathúla roimh dheireadh mhí na Bealtaine.
Faigheann clár Forbartha Gearrscannán Faisnéise Lasair tacaíocht ó An Roinn Gnóthaí Eachtracha agus Trádála – Chiste na nOileán Roinnte, TG4, BBC Thuaisceart Éireann, Ciste Craoltóireachta Gaeilge Scáileán Thuaisceart Éireann, agus Fís Éireann.
LASAIR
IRISH SHORT DOCUMENTARY DEVELOPMENT PROGRAMME
An initiative of Docs Ireland, in association with Cork International Film Festival
Supported by the Department of Foreign Affairs and Trade – Shared Island Fund, TG4, BBC Northern Ireland, Northern Ireland Screen’s Irish Language Broadcast Fund, and Fís Éireann/Screen Ireland.
Lasair is a cross-border, project-led development incubator for high-quality short documentary films in the Irish language.
Since its inception in 2019, Docs Ireland has supported documentary filmmakers across the north and south of Ireland in both the development and exhibition of their work. Docs Ireland has become a fundamental part of the island’s non-fiction ecosystem, supporting the sustainable growth of the industry through the Festival’s Marketplace, IGNITE-Docs Talent Development Programme, the Northern Ireland Screen Pitch and other initiatives.
Our newest initiative is Lasair – a programme for the development of high quality, story-driven short documentaries in the Irish language. The scheme is open to filmmakers at all career stages, from emerging to established talent, who will be supported through a curated training and development programme, and given an opportunity to pitch for production funding for their film.
We firmly believe in the importance of short films as a powerful storytelling medium, and this scheme will give island of Ireland documentary talent the opportunity to showcase their creativity in short form.
We are looking for captivating and absorbing proposals, with a strong and clear cinematic approach and international appeal; proposals with a sense of urgency in our current time, unique perspectives, singular voices, and concepts that will grip and challenge us.
Up to ten projects in total will be selected. The aim of Lasair is to develop these non-fiction ideas into strong, detailed and developed projects, ready for production.
During this comprehensive training initiative, participants will:
- gain a grounding in creatively developing their short documentary project
- be included in workshops, masterclasses, case studies
- be given opportunities for in person mentoring conversations with established / award winning documentary makers
All training will take place in an intimate environment, allowing for a hands-on approach, facilitating maximum learning potential, and creating opportunities to network and foster new working relationships in the sector.
At the end of the training period, teams will pitch their projects for the opportunity to receive production funding. Docs Ireland will provide in-kind and distribution support for the final films.
Applications are open to filmmakers based on the island of Ireland, who can work in Irish.
Applications are encouraged from director/producer, director/writer, co-director and solo director teams.
Each team member must have at least one credit in their proposed role (short form, mid or feature length). At least one key team member must have proficiency in the Irish language. Documentary shorts of all genres, thematic content and subject matters will be considered, with priority given to proposals with a clear cinematic approach, and an international appeal. For the purposes of the scheme, we are considering projects of 40 minutes duration or less.
The programme will provide a long-term engagement, comprising:
- Multiple online training sessions from May to November 2026.
- In-person workshops, masterclasses and events at Docs Ireland in June 2026.
- Events and final pitch at Cork International Film Festival in November 2026.
- The opportunity to attend a leading, relevant film festival.
Sign up now to attend an online information session about the scheme which will take place on Monday March 23rd at 12pm. You can register here.
The deadline for applications has been extended to Sunday April 19th at midnight. Successful projects will be announced in late May.
The Lasair Short Documentary Development programme is supported by the Department of Foreign Affairs and Trade – Shared Island Fund, TG4, BBC Northern Ireland, Northern Ireland Screen’s Irish Language Broadcast Fund, and Fís Éireann/Screen Ireland.